Een SAP-implementatie raakt het hart van je organisatie. Aankoop, verkoop, productie, voorraad, logistiek, financiën: alles loopt erdoor. Daarom is de impact zo groot wanneer er na de livegang iets misgaat. Een order die niet doorstroomt naar de facturatie, een productieorder die blokkeert op een ontbrekend stamgegeven, een koppeling met een transportpartner die stilvalt. Wat op papier een kleine fout lijkt, legt in de praktijk een volledige procesketen stil.
Het goede nieuws: de meeste van die problemen zijn vóór de livegang te vinden, op voorwaarde dat je SAP test zoals SAP gebruikt wordt, als één geheel van verweven processen en niet als een verzameling losse transacties. In dit artikel lees je waarom SAP testen zo specifiek is, welke testsoorten nodig zijn, hoe je in vijf stappen een SAP-implementatie grondig test en waar je op let bij de keuze van een externe testpartner.
Het testen van een SAP-implementatie is specifiek omdat SAP geen losse applicatie is, maar een geïntegreerd systeem waarin één transactie gevolgen heeft in meerdere modules, afdelingen en vaak ook externe systemen. Een fout zit daardoor zelden in één scherm, maar in de overgang tussen processtappen.
Neem een eenvoudig order-to-cash-proces. Een verkooporder in SD trekt klantgegevens en prijsafspraken uit de stamdata, reserveert voorraad in MM, triggert een levering in de logistieke module, genereert een factuur en boekt die in FI. Elke stap kan op zichzelf perfect werken, terwijl het geheel faalt door één verkeerd ingestelde parameter.
Daarbovenop komen drie factoren die SAP testen extra uitdagend maken:
Maatwerk en configuratie. Geen twee SAP-omgevingen zijn hetzelfde. Customizing, eigen ontwikkelingen en specifieke procesvarianten maken dat standaardtestscripts nooit volstaan.
Integraties. SAP wisselt data uit met webshops, CRM-systemen, magazijnbeheer, transportplanning, banken en de SAP-omgevingen van klanten en leveranciers. Elke koppeling is een potentieel breekpunt.
Data. Een SAP-proces werkt alleen met correcte stamgegevens: klanten, materialen, leveranciers, prijzen, rekeningen. Bij een implementatie of migratie is de datakwaliteit vaak een van de grootste risico’s.
Veel Belgische organisaties staan vandaag voor een SAP-project, en dat is geen toeval. SAP beëindigt het reguliere onderhoud (mainstream maintenance) voor SAP ERP 6.0, beter bekend als SAP ECC, eind 2027 voor de enhancement packages 6 tot en met 8. Klanten kunnen tegen een meerprijs van twee procentpunten op hun onderhoudsbasis kiezen voor extended maintenance tot eind 2030. Oudere enhancement packages vielen al eind 2025 uit het reguliere onderhoud.
Dat betekent dat de komende jaren een groot aantal organisaties de overstap van ECC naar SAP S/4HANA zal maken, vaak onder tijdsdruk en met schaarse SAP-expertise op de markt. Juist in die omstandigheden schiet testen er het eerst bij in: de planning is krap, de implementatiepartner focust op het opleveren van functionaliteit en het budget voor testen wordt aangesproken om vertragingen op te vangen.
Wie die val wil vermijden, plant het testen vanaf de start mee in, als volwaardig onderdeel van het project en niet als sluitpost.
Een SAP-implementatie vraagt een combinatie van testsoorten, die elk een ander risico afdekken. De belangrijkste zijn:
Unit- en configuratietesten. Controleren of individuele instellingen, transacties en eigen ontwikkelingen werken zoals bedoeld. Meestal uitgevoerd door de implementatiepartner.
Functionele testen per module. Controleren of elke module (SD, MM, PP, FI/CO, WM, enzovoort) de gevraagde functionaliteit correct levert.
End-to-end-procestesten. Testen volledige bedrijfsprocessen over modules heen: order-to-cash, procure-to-pay, plan-to-produce, record-to-report. Dit is waar de meeste kritieke fouten boven water komen.
Integratietesten. Controleren of SAP correct data uitwisselt met andere systemen, zowel interne applicaties als externe partners.
Datamigratietesten. Controleren of gemigreerde stamgegevens en openstaande posten volledig en correct in het nieuwe systeem staan, en of processen ermee werken.
Gebruikersacceptatietesten (UAT). Key users bevestigen dat het systeem hun dagelijkse werk ondersteunt. Een professionele testpartner bereidt die testen voor, ondersteunt de key users en bewaakt de dekking.
Regressietesten. Controleren na elke wijziging, fix of update dat bestaande processen nog steeds werken. Bij SAP, met zijn vele verwevenheden, is dit onmisbaar en uitermate geschikt om te automatiseren.
Performantietesten. Controleren of het systeem vlot blijft werken bij realistische volumes, bijvoorbeeld bij een maandafsluiting of een piek in orders.
Een grondige SAP-test volgt vijf stappen: processen in kaart brengen, risico’s prioriteren, testcases opbouwen met key users, automatiseren wat herhaald wordt en gestructureerd naar de livegang toewerken.
Goede SAP-testen vertrekken van de manier waarop processen in de praktijk lopen, niet van hoe ze ooit in een document beschreven werden. In veel organisaties is procesdocumentatie onvolledig, verouderd of verspreid over afdelingen, en zit de echte kennis in de hoofden van de key users.
Investeer daarom tijd in gesprekken met key users en in observatie op de werkvloer. Vraag niet alleen wat ze doen, maar vooral waarom. Laat processen live demonstreren in het systeem. Zo vang je de varianten en uitzonderingen die nergens beschreven staan, maar die na de livegang wel elke dag voorkomen.
Niet elk proces is even kritiek. Een risicoanalyse bepaalt welke processen de grootste impact hebben als ze falen (op omzet, productie, klanten, wettelijke verplichtingen) en hoe groot de kans is dat er iets misloopt, bijvoorbeeld door veel maatwerk of complexe koppelingen.
Die risk-based-testingaanpak zorgt ervoor dat de testinspanning daar terechtkomt waar ze het meeste oplevert, ook als de tijd krap is.
Vertaal de processen naar concrete, stapsgewijze testcases, inclusief de verwachte resultaten en de benodigde testdata. Valideer elke testcase met de betrokken key user: klopt dit met de realiteit? Ontbreekt er een variant?
Die samenwerking levert een dubbel resultaat op. De testcases zijn betrouwbaar, en de key users raken vertrouwd met het nieuwe systeem nog vóór de livegang. Een eenvoudige, overzichtelijke testmanagementstructuur helpt elke afdeling om haar eigen testactiviteiten op te volgen.
Bij een SAP-project worden dezelfde processen telkens opnieuw getest: na elke fixronde, elke nieuwe transport, elke update. Die regressietesten manueel herhalen is tijdrovend en foutgevoelig. Testautomatisering lost dat op.
Tricentis Tosca is een van de meest gebruikte tools voor SAP-testautomatisering. Het werkt modelgebaseerd en zonder klassieke programmeercode, ondersteunt zowel SAP GUI als SAP Fiori en kan processen over meerdere systemen heen testen. Een goede aanpak start met eenvoudige scenario’s met vaste waarden, en breidt die daarna uit met dynamische testdata en complexere procesvarianten. Herbruikbare modules zorgen ervoor dat de testset onderhoudbaar blijft wanneer het systeem verandert.
Plan meerdere testcycli met duidelijke instap- en uitstapcriteria. Rapporteer na elke cyclus over voortgang, gevonden fouten en openstaande risico’s. Spreek vooraf af onder welke voorwaarden de livegang doorgaat, zodat de go/no-go-beslissing gebaseerd is op feiten en niet op de projectplanning.
En vergeet niet dat het testen niet stopt bij de livegang. SAP krijgt regelmatig updates, je organisatie blijft processen aanpassen en elke wijziging kan iets breken. Een geautomatiseerde regressietestset die je tijdens de implementatie hebt opgebouwd, bewijst daarna bij elke release opnieuw zijn waarde.
Hoe dat er in de praktijk uitziet, toont het traject van M2Q bij INEOS Oxide, Europa’s grootste producent van ethyleenoxide en derivaten, met productiesites in onder meer Antwerpen, Keulen, Lavera en Plaquemine.
Bij de start van het project was er geen gestructureerde testdocumentatie, en de procesdocumentatie was beperkt, vaak verouderd en inconsistent tussen afdelingen. Veel operationele kennis werd mondeling doorgegeven. Een stevige uitdaging voor wie betrouwbare testen wil opzetten.
De M2Q-consultants vertrokken daarom van de werkvloer. Ze voerden interviews met key users uit verschillende afdelingen, observeerden de dagelijkse processen in SAP en vroegen telkens door naar het waarom achter elke handeling. Op basis daarvan bouwden ze gestructureerde testcases, die ze in SAP reproduceerden en valideerden met de key users. Een licht testmanagementtemplate in Excel liet de afdelingen toe hun eigen testactiviteiten op te volgen.
Vervolgens automatiseerde M2Q de testcases in Tricentis Tosca: eerst met vaste waarden om de basisfunctionaliteit te valideren, daarna met dynamische testdata en complexere, realistische procesvarianten. Het testen gebeurde over meerdere omgevingen heen: SAP ECC in ontwikkeling en acceptatie, SAP S/4HANA in acceptatie, SAP GUI en een aantal scenario’s in SAP Fiori. De testcases werden zo ontworpen dat ze met minimale aanpassingen in meerdere omgevingen konden draaien, van het huidige ECC-landschap tot de toekomstige S/4HANA-omgeving.
Naast de kern-SAP-processen testte M2Q ook de integraties met webapplicaties voor onder meer vergunningsbeheer en transport, en de koppelingen met externe SAP-omgevingen van klanten en partners.
Tot slot gaf de consultant informele opleidingen aan key users die zelf testcases in Tosca wilden bouwen of uitvoeren, en fungeerde hij als helpdesk voor complexere scenario’s. Zo konden de businessteams zelf eigenaarschap opnemen over hun testactiviteiten, wat het testkader duurzaam en schaalbaar maakte.
Een goede SAP-testpartner combineert testexpertise met SAP-proceskennis, staat los van je implementatiepartner en kan zowel manueel testen als automatiseren. Deze vragen helpen bij de keuze:
M2Q is een Belgisch gespecialiseerd testbedrijf, opgericht in 2004, met kantoren in Kontich en Kortrijk. M2Q is ISO 9001:2015-gecertificeerd en alle test engineers zijn ISTQB-gecertificeerd. Voor SAP-projecten zet M2Q in op:
Een eerste gesprek van een halfuur is vrijblijvend en kosteloos.
Wanneer moet je beginnen met testen in een SAP-project?
Zo vroeg mogelijk, idealiter vanaf de ontwerpfase. Hoe vroeger testers betrokken zijn, hoe sneller onduidelijkheden in processen en requirements boven water komen. Testen die pas vlak voor de livegang starten, laten weinig tijd om fouten te corrigeren.
Test de implementatiepartner niet al?
De implementatiepartner test meestal de configuratie en eigen ontwikkelingen. End-to-end-procestesten, integraties met andere systemen en de aansluiting bij je echte bedrijfsprocessen vragen een bredere blik. Een onafhankelijke testpartner vult die leemte in.
Wat is Tricentis Tosca en waarom wordt het vaak gebruikt voor SAP?
Tricentis Tosca is een testautomatiseringstool die testen modelgebaseerd opbouwt, zonder klassieke programmeercode. Tosca ondersteunt SAP GUI en SAP Fiori, kan processen over meerdere systemen testen en laat toe testcases te hergebruiken, wat het onderhoud bij SAP-wijzigingen beperkt.
Moeten we bij een migratie van SAP ECC naar S/4HANA alles opnieuw testen?
Een migratie naar S/4HANA verandert onderliggende datamodellen, transacties en soms ook processen. Alle kritieke bedrijfsprocessen moeten daarom opnieuw getest worden. Testcases die in ECC zijn opgebouwd, kunnen als basis dienen, zeker als ze zo ontworpen zijn dat ze in meerdere omgevingen draaien.
Wanneer stopt SAP met het reguliere onderhoud van ECC?
Voor SAP ERP 6.0 met enhancement package 6 tot 8 eindigt het reguliere onderhoud eind 2027. Tegen een meerprijs is extended maintenance mogelijk tot eind 2030. Voor oudere enhancement packages eindigde het reguliere onderhoud al eind 2025.
Kunnen key users zelf geautomatiseerde SAP-testen bouwen?
Ja, met de juiste tool en begeleiding. Bij INEOS Oxide bouwden key users na een informele opleiding zelf testcases in Tricentis Tosca, met een M2Q-consultant als ondersteuning voor complexere scenario’s.
Een SAP-implementatie slaagt of faalt op de werkvloer, in de processen die elke dag moeten blijven draaien. Grondig testen, vertrekkend van die echte processen, is de beste verzekering tegen een livegang die het bedrijf stillegt. Sta je voor een SAP-implementatie of een migratie naar S/4HANA en wil je zeker zijn dat je processen na de livegang blijven lopen? Neem contact op met M2Q voor een vrijblijvend gesprek van dertig minuten.